Tags: identyčnaści

Kresowiak

«Пудляш – то чоловіек наш, а літвін – то чортув сын»

Цікавыя замалёўкі пра ўзаеміны літвінаў са сваймі суседзьмі на Падляшшы:

Підляшук з народу не вважає себе ні мазуром, ані тим більш „литвином" - цим іменням хрестять згідно і мазур, і підляський русин своїх сусідів зі сходу Підляського воєвідства, тобто за колишнім історичним кордоном Литви; але це не кінець -„литовською" називає і мову цього населення, тобто білоруські говірки. „Литвинів" таких підляшуки вважають нижчими розумово від себе; має це бути „темний народ"; ходить у личаках та сидить у „димних" (курних) хатах - ні перших , ні других на Підляшші вже немає"…

…Білоруси поділяються в нас на дві діалектні групи. На південь від Нарви - то поліщуки, вони „декають" (напр., пуойде, прийде). А білоруси, які живуть на північ від річок Нарва і Наровка, - „дзєкають" (напр., пойдзє, прийдзє). Інколи називають їх „литвинами". Литвинів цих менше, ніж поліщуків, яких останнім часом щораз частіше називають підляшуками.

Підляшуки, або підляші, чогось дуже не люблять литвинів, перекривляють їх і називають лестунами. Говорять: „Як сир не закуска, так і літвін - не чоловіек". Підляші доводять - саме під час застілля, що литвини це гультяї, які лише люблять хвалитися і нічого більше не роблять. Це самр. плетуть литвини про підляшів (поліщуків).

Бувши одного разу на весіллі, наслухалася я розмов одної литвинки з підляшами.

- Ти для мене так подобаєшся, Галінко, што як пуойдемо на забаву, то всіє танці буду з гобою танцюваті, - залицяється кавалір.
- Адчапіся, падляшиско ти! - кричить майже з ненавистю гарна литвинка. - Пєрастань мнє тут „декаць" і „векаць", лєпєй ужо па-польску гавари да мянє!
- А што, пудляші то вже не люде?
І тут устряв його друг:
- Ой, Костя, нема чого з єю говориті. Чи наша діевчина гуорша од літвінкі? Ніе! Наша ще ліепша. Пудляш - то чоловіек наш, а літвін - то чортув син!
- Гет'а вжо няправда, - обурилася, почервонівши, литвинка. - Як сир - нє закуска, так падляш - нє чалавєк!..

Дві мої родички вийшли заміж за підляшів і говорять по-підляському. Запитала я їх, чого ви тітки не говорите по-нашому? А вони на це:
- І ти б навчилася по-підляському, коли б усі сміялися з тебе і перекривлювали, навіть удома, і називали литвинкою...
Wiciaz

Герб Івянецкага графства


Алесь Белы з М.Люцынкі піша: «На фэсце Св. Міхала, які адбыўся ў Івенцы 2 кастрычніка, ўпершыню прэзентаваны герб Івянецкага графства. Гэтая тэрытарыяльная адзінка існавала ў 1745-1845 г. і належала спачатку Салагубам, а пазней Плевакам — роду, з якога паходзіць, між іншым, славуты рускі адвакат Фёдар Плевака. Таварыства роду Плевакаў, зарэгістраванае ў Польшчы, і выступіла з ініцыятывай актуалізацыі рэгіянальнай ідэнтычнасці і рэгіянальнай сімволікі.

Віртуальнае адраджэнне Івянецкага графства не мае на мэце утапічнага вяртання ў феадальныя часы. Аднак па ўсім свеце сімволіка былых феадальных тэрыятарыяльных адзінак выкарыстоўваецца ўжо не асобнымі арыстакратычнымі сем’ямі, але шырокім грамадствам, — нашчадкамі іх былых падданых.

Як ні дзіўна, прыватнаўладальніцкае мястэчка Івянец не мела герба ані за часоў ВКЛ-Рэчы Паспалітай, ані за часоў Расійскай імперыі і СССР. У незалежнай Беларусі за аснову герба ўзялі прыватны герб Салагубаў — залаты леў на чырвоным фоне. Герб Івянецкага графства развівае гэтую ідэю далей, спалучаючы асноўныя элементы гербаў Салагубаў і Плевакаў.

У сучасных умовах віртуальнае “Івянецкае графства” можа служыць выключна сродкам самаідэнтыфікацыі людзей, звязаных са слаўным Івянцом і ваколіцамі сваім паходжаннем або іншымі духоўнымі сувязямі, сродкам маніфестацыі рэгіянальнага патрыятызму.

Герб Івянецкага графства можа выкарыстоўвацца і прыватнымі асобамі, для пазначэння паходжання або тэрытарыяльнай прыналежнасці аб'ектаў уласнасці. Напрыклад, як налепка на аўтамабілі – менавіта на гэтым носьбіце герб і быў прэзентаваны гасцям фэсту Св. Міхала і з задавальненнем імі прыняты. Аднак герб не можа быць “прыватызаваны” нейкім камерцыйным прадпрыемствам і выкарыстоўвацца, цалкам або часткова, як прыватная сімволіка суб’екту гаспадарання. А калі б некалі ў будучыні быў адноўлены, напрыклад, Івянецкі раён (скасаваны ў 1965 г.), ён бы таксама меў усе падставы, каб прыняць гэтую зямельную сімволіку».

Блазон і канцэпцыя герба падрабязна па-польску тут:
http://www.plewako.pl/towarzystwo/TRP-UT-02-11.pdf

Wiciaz

20.09.11. Ab Dni Bałckaj Jednaści 22.09.11.

„Ab Dni Bałckaj Jednaści”
Zajawa Ligi Monarchicznaj WKL

Naszyja braty Litwiny spad znaku "Kryuji" zaproponawali 22 wieraśnia na Dzień Bałckaj Jednaści u honar pieramohi na Saule u 1236 r. nad Kryżakami - Kawalerami Miaczowymi. My jak biezumounyja prychilniki bałckaj jednaści witajem samu ideju, ale nia możam pahadzici sia ź jaje pierszasnym źmiestam, zakładzienym inicyjatorami. Nia majuczy iluzyjau nakont efektyunaści nawiartańnia jazycznikau "ogniem i mieczem", tym nia mieniej uważajem, szto intencyja Kawalerau Miaczowych była słusznaja - niasieńnie chryściajńskaj wiery. Realizacyja pakidała żadać szmat lepszaha, ale czaławiek istota niedaskanałaja. U suwiazi z wyszejszym u hety dzień my budziem madlici sia ab pounaje nawiartańnie i adzinstwa bałtau u adzinaj Światoj i Katolickaj Wiery.

Wiciaz

Люцічы

Ці могуць мне панове друвінґі, крыві й літоўцы патлумачыць тэзісна прычыны сваяго адмоўнага стаўленьня да «літванійскай» версыі паходжаньня наднёманскіх літвінаў — ад люцічаў, якія пад нямецкім ціскам мігравалі з Палаб’я ў Панямоньне. Спрабую разабрацца. Бо нават сьв. Бруна Баніфацы з Квэрфурту сьведчыць у лісьце да кесара Генрыха ІІ пра існаваньне люцічаў поруч прусаў: «Ty zaś nie chciej zwlekać z udzieleniem wszelkiej rady i pomocy w nawracaniu Luciców i Prusów, jak przystoi pobożnemu królowi, ponieważ teraz za natchnieniem Ducha Świętego powinniśmy się zabrać do pracy nad nawracaniem twardych serc tych pogan, niezmordowanie poświęcać wszelki trud i wysiłek pod opieką walczącego Piotra».

Wiciaz

Краёвасць у беларускай i лiтоўскай гiсторыi

Алесь Смалянчук :: "Краёвасць" у беларускай i лiтоўскай гiсторыi. 1905-1940 г.
Беларускі Гістарычны Агляд, Том 4 Сшыткі 1-2 (6-7)

Краёвасць як феномен грамадска-палiтычнага жыцця Беларусi i Лiтвы* з'явiлася ў часы рэвалюцыi 1905-1907 г. Сутнасцю яе iдэалогii было сцвярджэнне прыярытэту агульна-краёвых iнтарэсаў перад iнтарэсамi асобных этнасаў i сацыяльных груп… («Лiтва - гэта край, якi спрадвеку насяляюць лiцвiны, палякi i беларусы, а ў Iнфлянтах яшчэ i латышы. Усе яны адной крывi i ўтвараюць адзiную лiтоўскую нацыю… Задачай блiжэйшай будучынi з'яўляецца арганiзацыя сумеснага жыцця розных культурна-этнiчных элементаў у краi i ў Вiльнi на падмурку агульнага грамадзянства…» У краёвай iдэалогii тэрмiн «нацыя» выйшаў за межы этнiчнага разумення i набыў палiтычны змест. Галоўнай прыкметай нацыi стала агульнае грамадзянства. Да нацыi лiцвiнаў адносiлi палякаў, лiтоўцаў, беларусаў i iнш., т.зв. карэнныя этнасы краю…)

* Беларусь i Лiтва разглядаюцца ў межах Вiленскай, Вiцебскай, Гродзенскай, Ковенскай, Магiлёўскай i Мiнскай губ.

Litwin

Św. Bruno Bonifacy z Kwerfurtu

ks. Stanisław Hołodok „Święty Brunon z Kwerfurtu”
ks. Stanisław Hołodok „Święty Bruno Bonifacy z Kwerfurtu”

„Podziękujmy Panu za piękną postać św. Brunona i jego dzieło dokonane przed wiekami na Podlasiu. Prośmy, aby św. Brunon umacniał naszą wiarę i wypraszał tak potrzebny pokój i jedność między nami…”

Wiciaz

Шляхетская демократия в ВКЛ XVI-XVIII вв.

«Шляхетская демократия» в Великом княжестве Литовском XVI-XVIII вв.

«Политическая система Великого княжества Литовского (ВКЛ), в отличие от некоторых аспектов его социальной и экономической организации, в новейшей российской и белорусской историографии практически не изучалась. Существовало официальное представление, что этот политический строй представлял собой всевластие шляхты, тяготевшей к Польше и подвергавшей народные массы, стремившиеся к "воссоединению" с Россией, двойному - социальному и этнокон-фессиальному - угнетению. Между тем исторический опыт ВКЛ до образования Речи Посполитой (РП) знакомит нас с одним из трех, самых "перспективных" в то время (и одним из двух - самых драматичных) вариантов общественного развития в Восточной Европе. Москва, Новгород и Вильня воплощают три разных пути социальной и политической эволюции…»

Litwin

Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV - XV ст.

Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV - XV ст.: саперніцтва, супрацоўніцтва, урокі
(Міжнародная навуковая канферэнцыя да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы)

«Канферэнцыя праводзіцца 8-9 ліпеня 2010 г. у г. Гродна на базе Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы і Гродзенскага дзяржаўнага гісторыка-археалагічнага музея. Заяўкі на ўдзел у канферэнцыі прымаюцца да 1 мая 2010 г. У заяўцы паведамляецца…»

Wiciaz

Miascowyja Inicyjatywy Kraju

Miascowyja Inicyjatywy Kraju

«Старонка створана дзеля абмену думкамі прадстаўнікоў
мясцовых ініцыятываў Краю ў справе яго адбудовы і разьвіцьця»

Місыя: Зрабіць усё, каб у Краю было лепш!